Yenilebilen ve yenildiğinde yaşam için gerekli besin ögelerini sağlayan bitki ve hayvan dokuları ”BESİN” olarak tanımlanır. Gıda ve yiyecek gibi kelimeler besine eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Besinlerin bileşiminde bulunan karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve minerallere ise ” BESİN ÖGELERİ” denir.

 Sağlıklı beslenmede, bir yandan yemekten haz duyulurken, diğer yandan yaşam için gerekli besin ögelerinin uygun bir düzen içinde alınmasının sağlanmasıdır. Seçim yapılırken besinlerin besin ögesi içeriklerini,uygulanacak hazırlama, pişirme ve saklama yöntemlerinin etkilerini bilmek gereklidir.

 Bazı besinler belirli besin ögelerince zengin,bazılarından ise yoksun olabilirler.Sağlıklı beslenmede, tüm besin ögelerinin vücuda alınabilmesi için dört yapraklı yoncanın her yaprağını temsil eden dört besin grubundaki besinlerin aynı öğünde birlikte tüketilmesi gereklidir. Yine farklı öğünlerde,aynı gruptan alternatif besinler seçilerek ” BESİN ÇEŞİTLİLİĞİ ” sağlanmalıdır. Bununla birlikte, besin ögesince zengin olan bir besine uygulanan herhangi bir işlem,o besin ögesinin miktarının azalmasına veya kaybına neden olabilir. Bu nedenle sağlıklı beslenebilmek için hangi besinlerin ne miktarda yeneceği ve hangi yöntemler uygulanarak tüketime hazırlanacağı konularında bireylerin eğitilmesi ve farkındalığın arttırılması zorunludur.

 Besin çeşitliliğinin sağlanması ; obezite, diyabet gibi kronik rahatsızlıklara karşı koruyucudur. Aşırı şeker, yağ ve tuz içeren besinlerin tüketimi azaltılarak,kronik hastalıklara yakalanma riskini azalır ve toksik bileşenlerin alımı minimuma indirilir. 

 Besinler yendikten ve sindirim işlemi tamamlandıktan sonra, besin ögeleri sindirim kanalında küçük yapı taşlarına ayrılır. Bu yapı taşları ince bağırsakdan kana emilerek vücudun bütün dokularına taşınır. Bunlar ; enerji üretilmesi,küçük parçaların birleşerek yeni dokuların ve savunma hücrelerinin oluşturulması, ayrıca eskiyen dokuların yenilenmesi gibi birçok yaşamsal faaliyet için kullanılır.

 Sağlıklı bir diyette besin çeşitliliğinin sağlanması kadar ; enerjinin karbonhidrat,protein ve yağdan gelen yüzdelerinin de karşılanması önemlidir.

Leave a comment