Günümüzde yaşam kalitesini arttırarak yaşamak, uzun yaşamak kadar
önemli bir konu haline gelmiştir. Sağlıklı yaşlanmak ve yaşa bağlı oluşabilecek sağlık risklerini çeşitli yöntemlerle en aza indirebilmek için temel
etkenler beslenme ve fiziksel aktivitedir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’nun 2002 raporuna göre, hareketsiz yaşam dünya çapında yılda 1.9 milyon kişinin ölümüne neden olmaktadır.
Dünya genelindeki meme kanseri, kolon kanseri ve diyabet vakalarının
yaklaşık olarak %10-16’sına ve kalp hastalıklarının %22’sine hareketsiz
yaşam sebep olmaktadır. Bireylerin gün içerisinde fiziksel olarak aktif olabilecekleri 4 temel alan vardır. Bunlar;
• İşyeri
• Ulaşım (yürüme, bisiklet kullanma, vb.)
• Ev içi işler
• Boş zaman aktiviteleri (spor ve rekreasyonel aktiviteler)
Yaşla birlikte beslenmeyle ilgili sağlık sorunları oluşabilmekte, fiziksel
aktivite düzeyi azalmakta ve özellikle kadınlar arasında hareketsiz yaşam
daha fazla görülmektedir.

Hareketsizliğin Sonuçları Nelerdir?

Değişik toplumlar için uygun olan fiziksel aktivite şiddeti, türü ve sıklığı
bilinmemektedir. Bununla birlikte, günlük orta şiddette 30 dakika egzersiz
önerisi konusunda görüş birliği bulunmaktadır. Gençler için daha uzun süreli, daha şiddetli egzersizlerin yapılması kemik ve kaslarının daha sağlıklı olmasını sağlamaktadır. Fiziksel aktivite; ağır, yorucu maraton koşusu ya da rekabete dayalı sporların yapılması demek değildir. Çocukların okula yürüyerek gitmesi, parkta yürüyüş yapmak, asansör yerine merdivenleri kullanmak, otobüsten iki durak önce inerek yürümek fiziksel aktivite olarak değerlendirilmektedir.

Özellikle orta yaş ve sonrası kabul edilebilir düzeyde fiziksel aktivite yapan bireylerde erken ölümlerin ve ciddi hastalıkların önlemesinde aktivitenin iki kat daha etkili olduğu gösterilmiştir. Kalp hastalıklarının önlenmesi
için, dördüncü temel risk faktörü olarak, kabul edilen hareketsizliğin ortadan kaldırılmasının yüksek tansiyon, yağ metabolizması bozukluklarının ve sigara içmenin engellenmesiyle eşit yarar sağladığı bilinmektedir.

Fiziksel Aktivitenin Yararları Nelerdir?

Günlük düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme ile birlikte kronik hastalıkların önlenmesindeki
en önemli öğedir. Fiziksel aktivite, bireysel olarak
kronik hastalıkları önlemede, toplumsal olarak
halk sağlığının iyileştirilmesinde etkilidir ve kadın,
erkek, her yaştaki bireye fiziksel, sosyal, zihinsel
ve ruhsal yararlar sağlamaktadır. Fiziksel aktivite,
beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesi, sigara, alkol ve uyuşturucu kullanımının azaltılması, iş kapasitesinin artırılması, sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi gibi durumları olumlu olarak etkilemektedir.
Hareketsiz yaşam, tüm dünyada giderek artan bir boyuta ulaşmıştır.
Hareketsiz yaşamın neden olduğu bedensel, ruhsal hastalık ve sorunların
kaygı verici düzeylerde olduğu otoriteler tarafından kabul edilmektedir. İnsanların acı çekmesi, üretkenlik kaybı ve sağlık kaygıları olması nedeniyle
de toplumsal maliyet giderek yükselmektedir. Fiziksel aktivite birçok hastalık için hem önleyici, hem de iyileştirici etkilere sahiptir.
Hareketsiz bir yaşam, diğer risk faktörleriyle birlikte kalıcı ve uzun süreli (kronik) hastalıkların gelişmesinde önemli bir faktördür. Düzenli fiziksel
aktivite kalp hastalıkları, felç, meme ve kolon kanseri riskini çeşitli mekanizmalarla azaltmaktadır. Genel olarak, fiziksel aktivite glukoz metabolizmasını düzenlemekte, vücut yağ yüzdesini azaltmakta ve kan basıncını düşürmektedir. Bu olumlu etkiler kardiyovasküler hastalık ve şeker hastalığı riskini azaltan en önemli etkenlerdir.

Fiziksel Aktiviteniz ve Beslenmeniz İçin Hareket Planı

– Aktivite/egzersiz alışkanlıklarınızı sağlıklı bir beslenme düzeni ile destekleyin.
– Egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında yeteri kadar su içmeyi unutmayın.
– Aç ya da tok olarak egzersize başlamayın. Egzersizden 4 saat önce
ana öğününüzü tüketmiş olmalısınız.
– Aşırı egzersiz besin öğelerine olan gereksiniminizi arttırır, bu nedenle
yeterli ve dengeli beslenin. Besin çeşitliliğine önem verin.
– Egzersizden hemen önce meyve suyu, çikolata, şekerlemeler vb. basit karbonhidrat ve yüksek yağ içeren besinleri tüketmeyin.
– Egzersizin süresi 1 saati aşıyorsa %6-8 karbonhidrat içeren içecekler
tüketilmesi gereklidir.
– Televizyon izlerken, bilgisayar karşısında çalışırken veya sadece dinlenirken bir defada 30 dk. dan fazla oturmayın.
– Yapmaktan hoşlandığınız, yaşam şeklinize uygun ve
uzun süre devam ettirebileceğiniz bir aktivite seçin.
– Esnek bir aktivite planınız olsun. Eğer bir, iki gün hiç egzersiz yapmazsanız kendinizi suçlu hissetmeyin.  Unutmayın, aktivitenin aylarca veya yıllarca istikrarlı bir şekilde sürmesi daha önemlidir.

Sağlıklı vücut ağırlığı, besin piramidinde gösterildiği gibi sağlıklı besinleri yeterli miktarlarda seçerek ve günlük fiziksel aktiviteyi dengeleyerek
başarılabilir.
Sağlıklı vücut ağırlığı, cinsiyet, boy, yaş ve kalıtımsal özellikleri içeren
birçok etkene bağlıdır. Artan vücut kitlesi, kalp hastalıkları ve kanseri içeren birçok hastalığın gelişme riskini arttırır. Vücuttaki yağların fazlalılığı
gereksinimi olandan daha fazla enerji tükettiğinizde görülmektedir. Bu
ekstra enerji alımı protein, yağ, karbonhidratlar veya alkolden kaynaklanabilir. Ancak yağlar en yüksek enerji veren kaynaklardır.
Fiziksel aktivite günlük enerji harcamasını artırmanın iyi bir yolu ve kişinin kendini iyi hissetmesine yardımcıdır.

Leave a comment